Verkiezingsdebat | Onderscheiding 'met de hakken over de sloot'.

In de aanloop naar de verkiezingen van komend weekend, nam HENRI het initiatief om West-Vlaamse advocaten te verzamelen met politiek engagement. Alle partijen kregen een uitnodiging en de enige vrouwelijke advocate aan onze tafel, moest jammer genoeg last minute verstek laten. Jan Leysen modereerde.

Wie is wie?

Mr. Koenraad Degroote (N-VA), op het tableau sedert 1 november 1985, zetelt sinds 1983 in de gemeenteraad in Dentergem en is er sinds 1989 tot op vandaag burgemeester. In 2010 werd hij een eerste keer verkozen in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en is nu opnieuw kandidaat voor de Kamer vanop de vierde plaats.

Mr. Marc Doutreluingne (Open Vld), op het tableau sedert 10 augustus 1982, is sinds 1 januari 2013 burgemeester van Zwevegem en was daarvoor 30 jaar actief in de oppositie. Hij is lijstduwer op de Vlaamse lijst van Open VLD.

Mr. Bert Verhaeghe (Open Vld), op het tableau sedert 19 maart 2009, is sedert zes jaar schepen in Wervik en wordt er in 2023 de burgemeester. Hij is kandidaat voor de Kamer en staat op de vierde plaats.

Mr. Bram Van den Bunder (CD&V), op het tableau sedert 1 oktober 2015, is twee jaar geleden in het bestuur van de lokale afdeling van CD&V Avelgem terecht gekomen. Hij werd tijdens de laatste gemeenteraadverkiezingen verkozen als gemeenteraadslid en is eveneens de fractieleider van CD&V, die in de oppositie zetelt. Hij staat op de zesde opvolgersplaats voor het Vlaams Parlement. Hij is ook de voorzitter van de Conferentie Jonge Balie Kortrijk.

Mr. Jonas Bel (Sp.a), op het tableau sedert 11 oktober 2018, heeft in 2012 voor de eerste keer succesvol deelgenomen aan de gemeenteraadsverkiezingen en is eveneens de fractieleider van Sp.a. in de gemeenteraad in Veurne. Hij staat op de derde opvolgersplaats voor de Kamer.

Mr. Yves Miroir (Groen), op het tableau sedert op 1 januari 1985, zetelt reeds 38 jaar in de gemeenteraad in Oostende waarvan 18 jaar als schepen. Hij is kandidaat voor het Vlaams Parlement en staat op de tiende plaats.

 

Advocatenministers.

JAN: Verwachten jullie van de volgende minister van justitie dat hij de hervormingen verderzet of gaat het te snel en moet hij even temporiseren?

MARC: Het is de eerste minister van justitie die echt grondige hervormingen heeft toegepast. Behalve de minister die artikel 747 in het Gerechtelijk Wetboek loodste. Dat was slechts één artikel maar revolutionair voor ons beroep.

KOENRAAD: Het is goed dat er wetten herschreven worden en dat daarover wordt nagedacht. De organisatie van justitie moet wel anders gemanaged worden, dat is meer dan zeggen ‘er moet volk bijkomen’.

JAN: Wie moet dat dan doen? Moet die manager een rechter zijn?

KOENRAAD: Het gaat over de zaak in gang steken, dat hoeft inderdaad niet persé een jurist te zijn.

YVES: Ik begrijp niet waar de grote zorg vandaan komt om zovéél verandering te brengen. We hebben de potpourri’s gehad, maar gaat dat allemaal niet wat te snel? Veel van onze bestaande regels bestaan lang, zijn geleidelijk aan gegroeid, verbeterd en aangepast aan de maatschappij. Is dat geen beter proces, ver weg van een studiegroep die snel nieuwe regelgeving in elkaar bokst? Je merkt al in de praktijk dat er soms moeilijkheden ontstaan als men te veel te snel wil veranderen. Ik denk bijvoorbeeld aan de termijnen van beroep in strafzaken. Toen ik vernam dat een advocaat minister van justitie zou worden was ik zeer blij, en dacht ik ‘eindelijk één die er iets van kent’. Maar toch lijkt niet alles rozengeur en maneschijn. De vele veranderingen zijn niet altijd goede stappen in de juiste richting. Misschien is dat ook omdat hij geen dag tot dag advocaat is maar een professor die grote zaken behandelt en vermoedelijk ook niet vaak in rechtbanken of gevangenissen kwam.

JAN: Dus eigenlijk zeg je: laat ons eerst de organisatie op punt zetten want het wetgevend arsenaal dat we hebben deugt?

YVES: Het probleem is op vandaag centen. Geens zegt “we hebben 750 miljoen te kort”. Als je dan de vergelijking maakt met de onze buurlanden kom je tot de vaststelling dat die veel meer geld uitgeven aan justitie. Justitie is toch één van de steunpilaren van de maatschappij?

Ik heb soms de indruk dat een staatsgreep bezig is van de parketten op de uitvoerende macht waarbij ze de onderzoeksrechters willen ‘liquideren’ en meer macht willen in het algemeen. De vrijheid van de magistraten wordt beperkt door de wetgeving en we zitten met een strijd van het OM, gesteund door de uitvoerende macht, tegen de zetel. Ik vind dat geen goede zaak.

JAN: Koenraad, ik lees hier en daar dat N-VA voorstander zou zijn om het parket-generaal te verbinden met de politiediensten, waardoor ze rechtstreeks onder het gezag van een minister zouden komen en dus hun onafhankelijkheid zouden verliezen. Klopt dat?

KOENRAAD: Er zijn altijd denkpistes over hoe we de organisatie kunnen verbeteren, maar van die piste heb ik alleszins geen kennis.

JAN: Hoe staat CD&V, die de huidige minister van justitie levert, tegenover de stand van zaken bij justitie?

BRAM: Natuurlijk kan alles beter, maar ik denk dat er grote stappen zijn gezet om de efficiëntie verder te verbeteren. Er zijn vredegerechten samengevoegd en de rechtbanken zijn provinciaal georganiseerd. Als je kijkt naar de situatie in Kortrijk, zie je dat men stappen heeft genomen om de grote aanbreng van zaken te beperken en nutteloze hogere beroepen af te schaffen. Men heeft ook stappen gezet om ervoor te zorgen dat de gerechtelijke achterstand wordt weggewerkt. Achterstand denk ik die ook bijvoorbeeld in Kortrijk effectief is afgenomen.

JAN: Bram geeft de minister dus goede punten. Wat vindt Sp.a?

JONAS: Ik denk dat we niet kunnen ontkennen dat minister Geens veel gedaan heeft maar er werd vaak te snel gehandeld met geen tot weinig overleg. Zie bijvoorbeeld de invorderingsprocedure en de correctionalisering van moorden en doodslag; dat is nu in principe opnieuw assisen. Een paar weken geleden heeft de raadkamer in Veurne een doodslag naar de correctionele rechtbank doorverwezen. Het dossier moet nu eerst naar het Hof van Cassatie, van het Hof van Cassatie naar de KI, en van de KI uiteindelijk naar het Hof van Assisen. Dat zijn twee zaken waarvan wij denken dat hij meer in overleg had moeten gaan.

JAN: Sp.a geeft de minister eigenlijk ook geen slechte punten?

JONAS: Hij is net niet gebuisd zou ik zeggen.

MARC: Ik vind dat minister Geens in het algemeen goed werk geleverd heeft. We hebben verschillende ‘advocatenministers’ gehad die er eigenlijk niet veel van gebakken hebben. Maar goed, we zijn hier niet om het proces te maken van diegene die met (pseudo-)pensioen zijn. Van mij krijgt hij een onderscheiding. Het is een bekwame man maar misschien iets te snel en vooral met te weinig overleg met de advocatuur.

BERT: Ik sluit mij daarbij aan. Er is goed hervormd en ik denk dat iedereen het erover eens is dat er meer overleg mocht zijn met de advocatuur. Voor mij hoeft de hervormingsgolf niet te stoppen, het mag wel wat minder snel gaan. Zo denk ik bijvoorbeeld aan de procedure strafvordering waar wel nog wat efficiëntiewinsten te boeken zijn in overleg met de advocatuur en magistratuur.

Justitie op vandaag werkt nog niet voldoende efficiënt. Een zaak die bijvoorbeeld tweeëneenhalf jaar moet duren vooraleer in beroep behandeld te worden, dat mogen we nooit normaal vinden. Dat toont ook aan dat de hervorming op strafgebied moet ingezet worden. Ik denk dat justitie goed gemanaged moet worden en een aantal procedures eenvoudiger kunnen. Mijn partij wil bv. de rol van de onderzoeksrechter herbekijken, gericht op de verkorting van de procedures.

MARC: Justitie is ook gewoon te duur voor de burgers. Men wil afschrikken om zich tot justitie te wenden maar ik geloof niet dat de instroom moet beperkt worden. We moeten volgens mij meer werken op het verwerkingsritme ervan. Sowieso lijkt het belangrijk dat er een permanent evaluatiesysteem van de zittende magistratuur komt, hetzij door de Hoge Raad voor Justitie, hetzij door een manager die wat kaas heeft gegeten van justitie.

YVES: Ik sluit me alleszins aan bij Marc waar hij zegt dat justitie te duur is geworden voor de middenklasse. Ik denk dat wij nu gaan naar een toestand waarbij de toegang tot ons recht beperkt wordt tot de armsten en tot de mensen die het zich kunnen permitteren en dat de middenklasse er van tussen valt. We kunnen best wat meer geld op justitie gebruiken. In België investeren we 82,30 euro per persoon in justitie, maar in Nederland is dat 119,20 euro en in Duitsland zelfs 121,09 euro. In feite zou er dus 40 euro per persoon moeten bijkomen om die landen bij te benen.

BRAM: Er zijn wel degelijk initiatieven genomen in de huidige legislatuur om de toegang tot het recht te vergroten. De rolrechten zijn verhoogd maar die worden op heden wel voorgeschoten door de hoven en rechtbanken. Het wordt finaal betaald door de veroordeelde partij. Het pro deo systeem is hervormd en de vergoeding voor de pro deo advocaat is toegenomen.

KOENRAAD: Ik wil graag nog eens terugkomen op wat Bert zei, over dat overleg met de advocatuur. Er wordt soms gezegd dat de minister van justitie overleg heeft gepleegd met de OVB. De OVB wordt dan beschouwd als de spreekbuis van alle advocaten maar ik heb toch de indruk dat heel wat confraters de OVB niet als hun spreekbuis zien. Volgens mij wekt dat veel wrevel en moeten we toch eens een oplossing vinden om een echte gesprekspartner te worden.

BERT: De minister kan daar eigenlijk weinig aan doen.

KOENRAAD: Als je weet dat de persoon of organisatie met wie je overleg pleegt onder vuur ligt bij zijn eigen achterban, dan ga je toch opletten?

JAN: We laten justitie even achter ons. Ik onthoud dat minister Geens van de meesten goede punten krijgt. Onderscheiding ‘met de hakken over de sloot’, lijkt het. U was er allemaal wel samen over eens dat er meer overleg nodig is met de betrokken actoren, het aanstellen van managers bij de rechtbanken en een permanente evaluatie.

 

Wie zit bij die vijf procent rijksten?

JAN: Ik wil het even hebben over het voorstel van Groen dat al even wat ophef veroorzaakt, waarbij een vermogensbelasting zou worden geheven, waarbij rekening wordt gehouden met de substantiële waarde van roerende en onroerende goederen, naast wat je op jouw bankrekening hebt staan. Een advocaat die heel zijn leven flink gewerkt heeft en alles samen over 1 miljoen euro beschikt. Moet die dan nog eens extra betalen?

YVES: Wij komen tot de vaststelling dat een vermogensbelasting gewenst is voor iedereen die een bepaald vermogen heeft opgebouwd, waaronder ook enkele advocaten. Je mag dat misschien niet luidop zeggen, maar de realiteit is dat veel advocaten het vooral moeilijk hebben. Wij denken dat het eerlijk is om een vermogensbelasting toe te passen zodat dat de sterkste schouders, de zwaarste lasten dragen. Is het bedrag van 1 miljoen te laag of te hoog, daarover kan gediscussieerd worden maar uiteindelijk moet het in de praktijk een start kennen.

JONAS: We spreken nu over de vermogensbelasting. Daartegen zegt Sp.a neen. We zijn wel voor een vermogenswinstbelasting. Dat is een groot verschil. Op vandaag wordt inkomen op arbeid veel meer belast dan inkomen op kapitaal.

BRAM: Ik ben van oordeel dat een vermogensbelasting niet zou werken omdat de mensen die het zich kunnen veroorloven altijd wel een achterpoortje zullen vinden. Er zal een batterij aan ambtenaren moeten aangesteld worden waar er nu al te weinig slagkracht is voor de fiscale diensten. Als ik dan verneem dat aandelen niet zullen meetellen in de berekening, dan zullen weinig mensen die vermogensbelasting voelen. Mijn standpunt: geen nieuwe belastingen invoeren maar zorgen dat de bestaande belastingen worden geïnd en dat daar meer inspanningen voor worden geleverd.

MARC: Elk vermogen, behalve de illegaal verworven vermogens, is naar mijn oordeel het resultaat van arbeid. Of dat nu persoonlijke arbeid is of de arbeid van de vorige generaties waarop men ook successierechten betaalt. De directe en indirecte belasting op de arbeid is al zo hoog.... Als je een ondernemer bent en ervoor koos om tot ’s avonds laat te werken, waarom moet je dan een bijkomende belasting betalen op het resultaat van de geleverde arbeid, inventiviteit en creativiteit? Als iemand kiest voor een 9 to 5 en volop geniet van de vrijetijdsmaatschappij, moeten noeste werkers dan gestraft worden? Een vermogensbelasting is absoluut not done. Vermogenswinstbelasting: die bestaat al via de beurstaks, roerende voorheffing, enz.

BERT: De vermogenswinstbelasting van Groen is geen belasting die is gericht op de vijf procent rijksten. We staan reeds in de top vijf als het gaat over het belasten van vermogen. Het is onnodig en onbillijk om daarop nog eens extra belastingen te heffen.

JONAS: Op vandaag wordt het inkomen uit arbeid veel meer belast dan het inkomen uit kapitaal.

KOENRAAD: Hetgeen dat legaal verdiend werd en waarop reeds belastingen werden betaald, kan geen voorwerp uitmaken van nieuwe heffingen. Heel veel mensen zullen vallen onder die 1 miljoen, dat is niet de rijkentaks die men ooit beoogde. Er is nu al volk tekort bij justitie, politie, in de verzorgingssector, etc. Ze gaan bij financiën volk te kort hebben om alleen al het vermogenskadaster te bepalen.

BRAM: Als je ziet hoeveel geld de overheid nodig heeft dan vind ik niet dat we die vijf procent rijksten moeten ontzien. Het is wel degelijk een rijkentaks en geen middenklasse taks zoals Open Vld zegt, maar mijn argument is gewoon dat het zal worden omzeild.

BERT: Ik ben het er niet mee eens dat het een rijkentaks is. Veel advocaten, ondernemers, bakkers, etc. vallen daar al snel onder wanneer ze hun winkel taxeren en daarnaast over een appartement of huis beschikken en nog wat hebben gespaard.

JAN: Wat de vermogensbelasting betreft, lijkt Groen dus geen medestanders te vinden. Ook lijkt het bedrag van 1 miljoen voor Groen zelf voor discussie vatbaar. Sp.a. lijkt dan weer alleen te staan in hun voorstel van een vermogenswinstbelasting.

 

Iedereen ligt wakker van de files.

JAN: Iedereen ervaart ons gebrek aan mobiliteit als een probleem. Iedereen zoekt individuele oplossingen, is dat de fiets, het openbaar vervoer of iets anders. Niemand lijkt echt tevreden. Waar we vroeger naar Gent konden rijden in een half uur, doen we er ondertussen een uur over.

Hoe gaan onze politieke partijen onze mobiliteitsknoop ontwarren? Koenraad?

KOENRAAD: We liggen er allemaal wakker van, denk ik. We willen allemaal minder files. Is het in een handomdraai op te lossen? Ik denk het niet. In Antwerpen zijn ze bezig met de Oosterweel; dat was een zware zaak. Er waren veel zwarte kruispunten ten tijde van Hilde Crevits en Ben Weyts. Er worden zaken aangepakt, maar het is nooit genoeg en ieder ongeluk is er één te veel. Niemand is tegen het aanscherpen van het openbaar vervoer, maar gaat dat dé oplossing zijn? Als je van Oostende naar mijn kantoor in Dentergem moet komen met het openbaar vervoer, ben je een dag onderweg. Ik geloof niet dat er één zaligmakende oplossing is. Wij willen concrete oplossingen en op vandaag zijn de oplossingen eerder ad hoc gericht.

JAN: Waarom is het kilometerrijden zo snel afgevoerd door de N-VA?

KOENRAAD: N-VA vindt dat het principe van kilometerrijden misschien kan bijdragen tot een oplossing zolang het geen belastingverhoging wordt. Na berekening kwam men tot de conclusie dat het toch niet was wat men ervan verwachtte op gebied van fiscaliteit en heeft men dit in de koelkast gezet. Ik vind het vreemd dat iedereen opwerpt dat wij onze staart intrekken. Niet waar. Wij hebben dat onderzocht. Dat mag toch nog hoop ik?

MARC: Het tijdperk van koning auto is alleszins voorbij. Het is een koning die zijn dotatie dreigt te verliezen of minstens een groot deel daarvan. We moeten meer inzetten op een doorgedreven klimaatbeleid. We moeten mobiliteit daar als een onderdeel van zien. Wanneer men kan inzetten op meer fietsverkeer, vooral woon-werkverkeer en anderzijds meer thuiswerk stimuleren, denk ik dat wij een deel van de files kunnen oplossen. Al de rest zijn lapmiddelen. Wanneer men een inspanning doet in het kader van die mentaliteitswijziging om dat ook concreet toe te passen is er hoop. Ik geloof echt fundamenteel in het uitbreiden van het fietsverkeer zoals in de Scandinavische landen: fietssnelwegen, prioriteit geven aan fietsparkings. Afgelopen week ging ik met de fiets naar een congres in Oostende, en daar zie je bijvoorbeeld stevige inspanningen voor de fiets. Naast de hoofdwegen worden er ook snelle fietswegen voorzien. Van Torhout tot Oostende is er een fietssnelweg, binnenkort ook van Torhout tot Roeselare en van Izegem tot Roeselare fiets je langs het kanaal. De fietsinfrastructuur uitbouwen en ook fiscaal stimuleren moet helpen.

KOENRAAD: Daarmee los je het probleem niet op.

MARC: Als je al 20 procent van de files kunnen oplossen wordt het opnieuw werkbaar, toch? Ik zie het trouwens ook in onze ruimtelijke ontwikkeling. De auto schuift op naar een zijspoor. Nieuwe verkavelingen zijn reconversies van gebouwen met een collectieve ruimte binnen en buiten en de auto op de rand.

YVES: Marc verwijst terecht naar de Scandinavische landen. Zie naar Stockholm. Daar toonde onderzoek aan dat men er fietst tot in een periferie van maar liefst 18 kilometer. Veel gaat over mentaliteit. Daar zijn er files... met fietsen!

JAN: Wat is het standpunt van Groen inzake de bedrijfswagen?

YVES: Dat is eigenlijk een verdoken belastingontduiking. In feite zijn we voorstander van een vervanging door een (elektrische) fiets.

BRAM: Uiteraard zal het altijd een en/en-verhaal zijn, én fietssnelwegen én openbaar vervoer en voor afstanden die niet kunnen worden bereikt via die twee kanalen: de auto. CD&V is er voorstander van om het wagenpark versneld te vergroenen. Aan de rechterzijde wil men de bedrijfswagen behouden en aan de linkerzijde wil men ze afschaffen. Wij zijn op zoek naar een compromis waarbij er wel nog bedrijfswagens mogelijk zijn maar dat deze vanaf 2023 verplicht emissievrij moeten zijn. Vanaf 2030 moeten alle nieuwe wagens ecologisch zijn, dus ook deze die particulier worden aangekocht. Vanaf 2040 mogen er geen wagens worden uitgebracht die uitstoot generen. Op die wijze gaan we het eco-verhaal een boost geven want de bedrijfswagens komen na vier jaar op de tweedehandsmarkt terecht. Door die maatregel zorgen we op relatief korte termijn voor een ecologisch wagenpark.

JONAS: Ik blijf toch erg bezorgd over ons openbaar vervoer. Er is heel erg bespaard geweest op de NMBS en De Lijn. Vooraleer we kijken naar rekeningrijden denk ik dat er betere alternatieven moeten zijn. Meer inzetten op openbaar vervoer en de afschaffing van de salariswagen, waarbij ‘het voordeel in natura’ wordt uitgekeerd aan de werknemer. De treinverbinding Gent-Brussel is volgens mij een goede verbinding waarbij je met de wagen niet sneller op locatie zal zijn dan met de trein. Iemand die die bedrijfswagen kan krijgen, zal hier natuurlijk voor kiezen. Als je het voordeel uitbetaalt aan de werknemer zal hij/zij misschien wel met de trein naar het werk gaan. Dat is een beginpunt.

 

Het OCMW van de wereld.

JAN: Ik wil ook even migratie aanraken. Een mondiaal probleem maar ook een Belgisch probleem. Een topic die tijdens verkiezingstijden altijd ter sprake komt. We hebben jammer genoeg niemand van Vlaams Belang bij ons die daar een zeer duidelijk standpunt over heeft, maar de volgende in het spectrum lijkt me de N-VA. Hoe gaan we het aanpakken, Koenraad?

KOENRAAD: We kunnen alleszins niet om de vaststelling heen dat men blijft binnenkomen. Wat zal de oplossing uiteindelijk moeten zijn als men nog asiel wil verkrijgen? Men zal het moeten aanvragen vanuit het land van oorsprong.

JAN: Is het geen basisrecht van mensen om te zoeken naar een beter leven?

KOENRAAD: Iedereen mag zoeken naar een beter leven maar als jij dan diegene bent die hen dat beter leven zal moeten geven, dan spijt het mij maar zou ik niet in uw plaats willen zijn. Laat ons eerlijk zijn, we zijn allemaal beperkt in onze mogelijkheden. We kunnen ons deel doen, we móeten zelfs ons deel doen en we moeten misschien zelfs nog iets meer doen, maar we kunnen het OCMW van de hele wereld niet zijn en dat moet je ook willen inzien, hoe hard het ook is. Diegene die het anders zien pleiten voor open grenzen.

JAN: Hoe zouden de aanvragen vanuit het land van oorsprong verlopen?

KOENRAAD: Via de ambassade of andere officiële kanalen.

BERT: het beleid van Theo Francken verschilt eigenlijk niet zoveel van dat van Maggie De Block en wordt verdergezet. Ik denk dat we de voorbije tien jaar een goed migratiebeleid hebben gevoerd. We kunnen begrip hebben voor de persoonlijke zoektocht naar geluk maar we kunnen het als maatschappij niet aan om iedereen hier op te vangen.

Open Vld wil een Europees migratiebeleid dat focust op de meest kwetsbaren én economisch interessante profielen. Wij pleiten voor een sterke Europese grenswacht die overal even goed werkt en voorkomt dat er ‘gaten’ zijn in onze grensbewaking. We vangen vluchtelingen op aan de Europese buitengrenzen en beoordelen daar hun asielaanvraag. We zetten daarnaast ook maximale druk op de thuislanden om illegalen terug te nemen, dat wordt een integraal deel van ons buitenlands beleid.

We staan voor een humaan en kordaat asielbeleid: wie in België asiel aanvraagt, krijgt snel duidelijkheid of hij  in België kan blijven of terug moet keren naar het land van herkomst.

BRAM: Allen hier aan tafel zijn juristen. België heeft de Conventie van Genève getekend, we hebben ons daaraan te houden hebben, en gelukkig maar. Allen die zeggen dat we minder mensen moeten toelaten, houden de bevolking een rad voor ogen. Wel mogen we niet naïef zijn. Nieuwkomers moeten zich integreren. Het is niet ok dat er heden wachtlijsten zijn om Nederlands te leren, dit moet nog beter.  En aan de andere kant moet er een stevige stok achter de deur zijn voor migranten die het voor ons en de andere nieuwkomers verpesten. Geen lusten zonder lasten.

JONAS: Sp.a vindt dat het aanvragen van asiel een absoluut recht is. Onze instellingen (CGVS en RVV) zijn er om de terechtheid van die asielaanvragen te beoordelen.  Daarnaast moeten we meer inzetten op de belangen van de vluchtelingen die nu in de kampen rond de conflictgebieden verblijven. Als we daar meer zouden inzetten op wat ze in Europa komen zoeken, i.e. onderwijs, arbeid..., dan kan dit al meehelpen.

YVES: We moeten ter plaatse de mensen steunen en oplossingen creëren: werk, gezondheidzorg en scholen organiseren zodat er geen reden is om te vluchten.

 

Wieren kweken aan de kust.

JAN: Iedereen is plots groen geworden. Dat vind ik zeer interessant, want tot voor 5 à 10 jaar geleden was er maar één groene partij, en dat was Groen. Is dat een opportunistische keuze of gemaakt om andere redenen?

MARC: Het gaat niet over groen, het gaat over klimaat. Dat is iets verschillend. Ik ben klimaatbewust geworden dankzij de jongere generatie, niet door Aruna De Wever, maar mijn eigen kinderen en schoonkinderen die daarover een visie hebben en waarnaar ik heb geluisterd. Uiteindelijk heb ik dat doorgedrongen in ons bestuursakkoord. We moeten in Vlaanderen massaal inzetten op alternatieve en duurzame energie, op de alternatieve mobiliteit, op bebossing, op het nieuwe wonen en nieuwe werken. Het gaat niet over gebieden en verbieden, maar je moet de mensen sensibiliseren zodat men hier zoals vanzelfsprekend aan zal meewerken. Goesting geven.

JONAS: Er is inderdaad een mentaliteitswijziging nodig. Het zit hem ook in kleine zaken, bijvoorbeeld het licht enkel aandoen wanneer dat echt nodig is. Al gezien dat ook hier al de hele tijd het licht brandt terwijl het best een klaarlichte dag is? Op vandaag vliegt er maar liefst 60 miljard kwh per jaar door ramen en deuren naar buiten. Daar liggen ongelofelijke kansen. We stellen voor om dat aan te pakken via een renovatieplan. Er zijn nog veel huizen die op vandaag niet voldoende geïsoleerd zijn waarbij de energiekost redelijk hoog is door het energieverlies. Wij stellen voor om die huizen te isoleren via energiebedrijven. Een soort prefinanciering waarbij het terugbetaald wordt via de gemeenten.

BRAM: Ik denk dat er in de discussie rond klimaat veel te veel wordt gepolariseerd. Aan de linkerkant hebben we mensen die veel te extreem zijn in hun gedachten waardoor bepaalde mensen werkelijk klimaatavers worden en aan de rechterzijde heb je mensen die danig op de rem gaan staan. We moeten in alles realistisch zijn om iedereen mee te krijgen op de trein. Ik verwijs bijvoorbeeld naar het punt dat ik eerder aanhaalde met betrekking tot de bedrijfswagen; we gaan ze niet afschaffen en de mensen hun belastingvoordeel afnemen maar de werkgevers dwingen om te kiezen voor een ecologische wagen. Ik denk dat de energietransitie zeer belangrijk is en we moeten stoppen met discussiëren over het al dan niet sluiten van de kerncentrales, de beslissing is genomen en we komen daar niet meer op terug. Dan kunnen alle spelers op de markt tegen 2025 zorgen dat het alternatief er is, en dat zal er zijn. Als we er nog vijf jaar over gaan discussiëren dan komen we er niet.

KOENRAAD: Ik zou graag binnen vierenhalf jaar terug samenzitten om te zien waar we gaan staan met de kerncentrales, als het blijkt dat het niet mogelijk is om de kerncentrales zomaar te sluiten zonder gevaar op gebrek aan elektriciteit. N-VA heeft daar een andere mening over.

YVES: Wij met Groen blijven natuurlijk intrinsiek de groenste. Ikzelf ben ervan overtuigd dat we out of the box moeten denken in het nemen van maatregelen. Een voorbeeld: uit de zee komt vijf keer meer zuurstof dan vanop het land. Die zuurstof komt vaak van algen en wieren. Waarom zouden we bijvoorbeeld aan de kust niet starten met het kweken van wieren, die zo zuurstof produceren? Zo’n zaken kunnen ook bijdragen aan onze klimaataanpak.  

JAN: Beste kandidaten, we moeten afronden. Succes met de verkiezingen en bedankt voor dit gesprek!