Mr. Flip Petillion: "De CCBE is de stem van de Europese advocaat"

Mr. Flip Petillion is advocaat aan de Nederlandstalige balie Brussel, afkomstig uit Ieper.  Hij is hoofd van de Belgische delegatie bij de CCBE. Op 29 mei 2026 vond in Ljubljana (Slovenië) de plenaire vergadering plaats. Wat betekent dit voor de advocatuur? 

 

1. Wat is de CCBE?

De CCBE (Council of Bars and Law Societies of Europe – Conseil des barreaux européens) is de overkoepelende organisatie die de balies van Europa verenigt en vertegenwoordigt. Zij werd opgericht in 1960 – in 2025 vierde zij haar 65-jarig bestaan – en heeft haar zetel in Brussel. De CCBE geldt als “de stem van de Europese advocaten” en behartigt, via de nationale balies die er lid van zijn, de belangen van ruim een miljoen Europese advocaten.

Het lidmaatschap is opgebouwd in verschillende categorieën:

  • Volwaardige leden (full members): de nationale balies van de EU-lidstaten, de EER-landen (Noorwegen, IJsland, Liechtenstein) en Zwitserland. Zij vormen volledige delegaties met stemrecht.
  • Aangesloten lid (affiliate member): het Verenigd Koninkrijk, dat sinds de brexit met beperktere rechten deelneemt.
  • Geassocieerde en waarnemende leden (associate en observer members): balies uit andere Europese landen, waaronder kandidaat-lidstaten en landen van de Raad van Europa (o.a. Albanië, Bosnië en Herzegovina, Oekraïne). Het lidmaatschap van Rusland is geschorst.

 

2. Wat doet de CCBE?

De CCBE vertegenwoordigt de advocaten bij de Europese instellingen (Commissie, Parlement, Raad en het Hof van Justitie van de EU) en bij de Raad van Europa, met inbegrip van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM). Zij verdedigt daarbij in de eerste plaats de rechtsstaat, de onafhankelijkheid van de advocaat, het beroepsgeheim en de vertrouwelijkheid tussen advocaat en cliënt, de toegang tot het recht en de grondrechten.

Concreet vertaalt dat zich in:

  • het ontwikkelen van gemeenschappelijke deontologische beginselen voor het Europese beroep;
  • het innemen van standpunten over Europese wetgeving (o.a. witwasbestrijding en AMLA, de AI Act, de GDPR en de Data Act, het Migratiepact en de regelgeving rond toezicht en gegevensverwerking);
  • de bescherming van bedreigde advocaten wereldwijd, via verklaringen, brieven en waarnemingsmissies, de jaarlijkse Mensenrechtenprijs en de Dag van de Bedreigde Advocaat;
  • de opleiding van advocaten in het Europees recht, in samenwerking met de European Lawyers Foundation (ELF);
  • de bevordering van het Verdrag van de Raad van Europa ter bescherming van het beroep van advocaat.

Werking en organen

  • Plenaire vergadering (Plenary Session): het hoogste besluitvormingsorgaan, dat doorgaans twee keer per jaar samenkomt en o.a. de begroting, de standpunten, statutenwijzigingen en benoemingen goedkeurt.
  • Permanent Comité (Standing Committee): vergadert tussen de plenaire zittingen door.
  • Voorzitterschap (Presidency): de voorzitter en drie vicevoorzitters, jaarlijks samengesteld. Voor 2026 zijn dat voorzitter Roman Završek (Slovenië), eerste vicevoorzitter Alex Tallon (België), tweede vicevoorzitter Imbi Jürgen (Estland) en derde vicevoorzitter Noemí Alarcón (Spanje).
  • Secretariaat in Brussel, onder leiding van secretaris-generaal Simone Cuomo.
  • Comités, werkgroepen en netwerken (deze laatste sinds 2025 als formeel derde werkvorm), die het inhoudelijke werk verrichten.

Het is voor de Belgische advocatuur vermeldenswaard dat Alex Tallon (België) in 2026 eerste vicevoorzitter is. Binnen de gangbare opvolgingstraditie van de CCBE geeft dat België de komende jaren een prominente plaats in het Voorzitterschap.

 

3. Mijn rol als hoofd van de Belgische delegatie

België is binnen de CCBE bijzonder doordat het twee balieorganisaties telt: de Orde van Vlaamse Balies (OVB) en AVOCATS.BE (de Franstalige en Duitstalige balies). Beide zijn vertegenwoordigd in de Belgische delegatie.

Als hoofd van de Belgische delegatie:

  • leid en coördineer ik de Belgische delegatie binnen de CCBE;
  • vertegenwoordig ik de Belgische advocatuur – zowel de OVB als AVOCATS.BE – in de organen van de CCBE;
  • bepaal en verdedig ik het Belgische standpunt, na afstemming met beide ordes, en breng ik de stem van de delegatie uit bij stemmingen in de plenaire vergadering en het Permanent Comité;
  • volg ik de werkzaamheden van de comités, werkgroepen en netwerken op en zorg ik voor de aanwijzing en ondersteuning van de Belgische experts;
  • onderhoud ik de contacten met de andere nationale delegaties, het Voorzitterschap en het Secretariaat;
  • informeer ik de Belgische ordes over de ontwikkelingen binnen de CCBE en breng ik omgekeerd de Belgische standpunten en bekommernissen in.

 

4. De plenaire vergadering van 29 mei 2026 (Ljubljana)

De recentste plenaire vergadering vond plaats op 29 mei 2026 in Ljubljana, op uitnodiging van de Sloveense balie en in aansluiting op de comitévergaderingen van 28 mei. Hierna volgen de belangrijkste agendapunten, besprekingen en beslissingen.

Administratie en interne werking

  • Goedkeuring van de notulen van de plenaire vergadering van Parijs (27 november 2025); de notulen van het online Permanent Comité van 27 maart 2026 werden ter informatie voorgelegd.
  • Financiën: de jaarrekening 2025 werd ter goedkeuring voorgelegd, met de verslagen van de commissarissen, naast de verkiezing van de leden en de voorzitter van de Financiële Commissie.
  • Kalender 2027 ter goedkeuring. Vermeldenswaard voor België: de plenaire vergadering van december 2027 is gepland in Brugge, en die van juni 2027 in Brussel, naast een Permanent Comité in Brussel en de Europese Presidentenconferentie in Wenen.
  • Deelname van het VK aan de nieuwe netwerken en comités: Het VK krijgt de hybride status in vijf nieuwe netwerken, wordt verkiesbaar als ondervoorzitter van het IT-Law-comité en gaat in het Migratiecomité van waarnemer naar hybride lid.

Jaarprioriteiten 2026.

  • Verdrag ter bescherming van het beroep van advocaat (Raad van Europa): voortgezette inzet voor ratificatie, met een communicatiecampagne rond de eerste verjaardag (13 mei 2026) en een oproep aan alle lidstaten van de Raad van Europa én aan de EU om toe te treden. Recent ondertekenden ook San Marino en Slowakije.
  • Steun aan het EHRM: de CCBE bracht commentaar uit met het oog op de politieke verklaring van de Raad van Europa over het EHRM en migratie (door de ministers aangenomen op 15 mei 2026) en bereidt een rondetafel voor in Straatsburg op 19 november 2026.
  • Langetermijnfinanciering door de EU voor de opleiding van advocaten: de CCBE ijverde voor een rechtstreekse meerjarige werkingssubsidie aan de ELF in het Justitieprogramma 2028-2034, naar het model voor magistraten.

Meerjarenprioriteiten 2025-2028.

  • Uitvoering van de strategische doelstellingen 2025-2030: voortzetting van de hervorming van de comitéstructuur (o.a. de herijking van het Access to Justice-comité, de uitbreiding van het mandaat van het Mensenrechtencomité, de omvorming van werkgroepen tot vaste comités en de oprichting van netwerken) en de operationele aanpassing van het Secretariaat.
  • Bescherming van vertrouwelijke gegevens: overleg met Microsoft over de nieuwe Outlook en de bewaring en verwerking van gegevens; een technische gids over AI-tools voor advocaten en een CCBE-standpunt over het Digital Omnibus-pakket (AI en Data) – het voorlopige akkoord over de AI-Omnibus (7 mei 2026) houdt grotendeels rekening met de zorgen van de CCBE; en verdere inzet rond de CSA-verordening en artikel 23a van de Terugkeerverordening, telkens met het oog op de bescherming van het beroepsgeheim.

Standpunten, verklaringen en beslissingen

  • Mensenrechten: aanbeveling voor de Mensenrechtenprijs 2026 en keuze van het focusland voor de Dag van de Bedreigde Advocaat 2026 (ter goedkeuring).
  • Milieu en klimaat: ontwerp van een CCBE-gids over broeikasgasemissies en klimaatverandering voor balies, advocatenkantoren en advocaten (ter goedkeuring), met een update over de carbon footprint 2025.
  • Toegang tot de VS voor EER-burgers (toezicht): ontwerp van CCBE-commentaar op de voorgestelde Amerikaanse wijzigingen van de ESTA-procedure. De CCBE uit ernstige bezorgdheid over de ruime verzameling van persoons-, sociale-media- en biometrische gegevens en over de gevolgen voor de advocaat-cliëntvertrouwelijkheid, en roept de Commissie en de lidstaten op de voorstellen te toetsen aan de grondrechten en de relevante data-akkoorden.
  • Sancties tegen rechters van het Internationaal Strafhof: voorstel van de Franse delegatie voor een Europese reactie, met achtergrondnota en ontwerpverklaring.
  • Vennootschapsrecht: CCBE-standpunt over het “EU Inc.”-kader (het zogenaamde 28e regime).
  • Europees platform voor informatie-uitwisseling tussen balies: bespreking van de functionele analyse op hoog niveau (databankproject).
  • Interventies in rechtszaken: stand van zaken in de zaak Regvar t. Slovenië en in de amicus curiae-tussenkomsten in de Verenigde Staten ter ondersteuning van advocatenkantoren die door maatregelen van de Amerikaanse regering worden getroffen.
  • Witwasbestrijding (AML): update over de CCBE-reacties op de AMLA-consultaties en de contacten met AMLA.
  • Amicus Curiae-wedstrijd: uitreiking aan de winnares 2026, Dominika Jon (stagiair-advocaat aan de Poolse balie).
  • Schriftelijke updates: o.a. de activiteiten van de European Lawyers Foundation, het strafrecht en het Digitalisering- & AI-programma.

Reactie toevoegen

De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.