Opinie | Van papyrus tot computerscherm.

Staat u mij toe eerst en vooral te benadrukken dat ik onvoorwaardelijk voorstander ben voor een ver doorgedreven digitalisering van het gerecht (met inbegrip van het advocatenkantoor) en inzonderheid van de communicatiemiddelen.
Ik verfoei de fax.

Nochtans, wanneer men dit probeert te doen door de advocaten de verplichting op te leggen één uitverkoren platform voor de neerlegging van conclusies en stukken te gebruiken, moet men dat wel doen met correcte argumenten.

De bewering in mededelingen uitgaande van Diplad en de OVB dat door advocaten via het kosteloze overheidsplatform e-Deposit "als burger" neergelegde conclusies "ongeldig" zouden zijn, houdt naar mijn bescheiden mening geen steek.

Tenzij ik mij ernstig vergis is de materiele handeling van neerlegging -  zowel van conclusies als van stukken - niet voorbehouden aan advocaten. Anders zouden trouwens heel wat conclusies die ter griffie neergelegd worden door bedienden en zelfs koeriers (een "laatste dag" ergens in een Limburgse rechtbank) eveneens ongeldig zijn.

Als de handtekening van de advocaat het probleem zou zijn dan kan dit perfect opgevangen worden door het PDF-bestand digitaal te ondertekenen. Deze handtekening is wettelijk even geldig als een sierlijke krul op papier.

Ik kan dan ook niet inzien dat conclusies zouden geweerd worden omdat zij digitaal werden neergelegd zonder het door een KB en een MB beschermd monopolie te respecteren.
Overigens, als ik mij niet vergis, moet de rechter nog altijd weigeren KB's en MB's toe te passen die strijdig zijn met de wet.

Als het gewenste monopolie van DPA-Deposit in realiteit verantwoord wordt door financiële overwegingen om putten uit het verleden in versneld tempo te dempen dan moet men dat ook met zoveel woorden durven toegeven.

De huidige prijszetting (9 euro voor een conclusie) zal in een eerste fase alvast een behoorlijke domper zetten op het enthousiasme van zeer veel confraters, die opnieuw zullen teruggrijpen naar het oude vertrouwde papier.

Anderzijds, een overweging.
Als de doorgedreven digitalisering wil slagen dan moet er dringend een mentaliteitsverandering plaatsvinden, zowel bij advocaten als bij rechters, om te willen leren lezen van het scherm.

De eeuwige dooddoener van "ik lees nog altijd liever van papier" moet er uit.
Gewoontes kunnen veranderd worden; zo'n twee weken inspanning kost het om "het willen lezen van papier" uit de hersenpan te bannen.

Het scherm heeft alle voordelen - voor jong én oud - men kan de grootte aanpassen, teksten naast elkaar zetten en vergelijken, markeren, van bladwijzers voorzien, enzovoort; een bijkomend scherm gebruiken is trouwens ook mogelijk, en niet te vergeten, langere teksten lezen op tablet (of zelfs smartphone) in de luie zetel of op de trein...

Maar het argument van milieu en papierbesparing (bomen) gaat maar op wanneer rechters niet komen vertellen dat "er afspraken bestaan met de balies" om de geüploade teksten ook nog eens op papier neer te leggen, ter zitting of voordien.
Een klein beetje goede wil, het papier met medegaande uitpuilende kaften (het beeld van stagiairs die met stapels dikke dossiers door de gangen van het paleis zeulen; heeft men echt zijn volledig dossier nodig om een zaak te pleiten?) en, niet te vergeten, het met de jaren almaar groter wordend probleem van archivering, het kan definitief geweerd worden en laat dat een aangenaam vooruitzicht zijn.

Pol Tanghe
Advocaat aan de balie West-Vlaanderen
 

Post scriptum: de "inkt" van wat voorafgaat was nog niet "droog" of ik krijg kennis van een brief die de Eerste Voorzitter van het Hof van Beroep te Antwerpen op 23 oktober 2018 heeft gericht aan de voorzitter van de OVB en de stafhouders van Antwerpen en Limburg.

Op weliswaar veel gedegener geargumenteerde grond komt de voorzitter tot hetzelfde besluit inzake het monopolie van DPA-Deposit.

Meer nog, hij spoort de advocaten aan om e-Deposit verder te gebruiken en geeft zelfs vingerwijzingen hoe zij dat kunnen doen (aanmelden als medewerker van het eigen kantoor), met een flyer die het Hof ter beschikking stelt.